खारघर-तुर्भे लिंक रोडच्या जुळ्या बोगद्यांचे खोदकाम पूर्ण; नवी मुंबईची वाहतूक कोंडी दूर
नवी मुंबईच्या वाहतूक कोंडीला संपुष्टा आणण्यासाठी सिडकोने हाती घेतलेल्या 'खारघर-तुर्भे लिंक रोड' प्रकल्पातील सर्वात महत्त्वाचा टप्पा पूर्ण झाला आहे. पारसिक डोंगरातून जाणाऱ्या दोन्ही जुळ्या भुयारी बोगद्यांचे खोदकाम यशस्वीरीत्या पूर्ण झाल्याने हा प्रकल्प आता अंतिम टप्प्यात प्रवेश करणार आहे. या मार्गाच्या उद्घाटनानंतर नवी मुंबई आणि ठाणे-मुंबई दरम्यानचा प्रवास वेळ लक्षणीयरीत्या कमी होण्याची अपेक्षा आहे.
नवी मुंबई : नवी मुंबईतील दीर्घकाळापासूनच्या वाहतूक कोंडीच्या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी आणि पूर्व-पश्चिम भागांना थेट जोडण्यासाठी सिडकोने (CIDCO) हाती घेतलेल्या 'खारघर-तुर्भे लिंक रोड' प्रकल्पातील एक ऐतिहासिक टप्पा पूर्ण झाला आहे. या प्रकल्पातील सर्वात आव्हानात्मक आणि महत्त्वाचा भाग म्हणून पारसिक डोंगरातून जाणाऱ्या दोन्ही समांतर भुयारी बोगद्यांचे खोदकाम यशस्वीरीत्या पूर्ण झाले आहे. या कामगिरीमुळे हा महत्त्वपूर्ण मार्ग लवकरच वाहतुकीसाठी खुला होण्याची शक्यता निर्माण झाली असून, नवी मुंबईतील नागरिकांमध्ये मोठा दिलासा पसरला आहे.
सुमारे ५.४९ किलोमीटर लांबीचा आणि अंदाजे २,१०० कोटी रुपये खर्चाचा हा प्रकल्प अभियांत्रिकीच्या दृष्टीने एक उत्कृष्ट नमुना मानला जात आहे. सायन-पनवेल महामार्गावरील जुईनगर रेल्वे स्थानकाच्या समोरील भागातून हा मार्ग सुरू होतो. येथून स्वतंत्र उड्डाणपुलाच्या माध्यमातून ठाणे-बेलापूर मार्ग आणि रेल्वे लाइन ओलांडून हा रस्ता पारसिक डोंगराच्या पायथ्याशी पोहोचतो. डोंगराखालून सुमारे १.७६ किलोमीटर लांबीच्या जुळ्या बोगद्यांतून आणि ७०० मीटरच्या 'कट अँड कव्हर' (Cut and Cover) भागातून मार्गक्रमण करत हा रस्ता थेट खारघरमधील सेंट्रल पार्क आणि गुरुद्वारा चौकाजवळील सेक्टर २३/२९ येथील ३० मीटर रुंद मुख्य रस्त्याला जोडला जातो. बाहेरील भागात हा रस्ता सहा ते आठ पदरी असून, बोगद्यात दोन्ही वाजूंनी स्वतंत्र लेनची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
पारसिक डोंगररांगेतील अत्यंत कठीण बेसाल्ट खडक, काही भागांतील भुसभुशीत भूगर्भीय रचना आणि पावसाळ्यातील पाण्याची गळती यांसारख्या तांत्रिक आव्हानांचा सामना करत हे काम पूर्ण करण्यात आले आहे. विशेषतः, बोगद्याच्या जवळच खारघर आणि तुर्भे येथील नागरी वसाहती असल्याने आसपासच्या इमारतींना कोणताही धक्का बसू नये, यासाठी अत्याधुनिक 'न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड' (NATM) आणि अत्यंत अचूक 'नियंत्रित स्फोट' तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला. वन विभागाच्या नियमांचे काटेकोर पालन करत पर्यावरणासह स्थानिक रहिवाशांच्या सुरक्षिततेची काळजी घेतले गेले.
या प्रकल्पाच्या पूर्णत्वासोबतच नवी मुंबईकरांसाठी अनेक मोठ्या फायद्यांची वाट पाहत आहे. सध्या खारघरहून तुर्भे, ठाणे किंवा मुंबईकडे जाण्यासाठी प्रवाशांना बेलापूरमार्गे वळसा घालून जावे लागते, ज्यामुळे ४० ते ४५ मिनिटांचा प्रवास होतो. हा नवीन मार्ग सुरू झाल्यावर हा प्रवास अवघ्या १० मिनिटांत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. यामुळे सायन-पनवेल महामार्ग आणि ठाणे-बेलापूर मार्गावरील वाहतूक कोंडी मोठ्या प्रमाणात कमी होईल.
तसेच, नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, खारघरमधील प्रस्तावित इंटरनॅशनल कॉर्पोरेट पार्क आणि तळोजा एमआयडीसीकडे जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी हा सर्वात वेगवान पर्याय ठरेल. अंतर आणि वाहतूक कोंडी कमी झाल्यामुळे इंधनाची मोठी बचत होऊन कार्बन उत्सर्जनात घट होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे हा प्रकल्प पर्यावरणपूरक प्रवासासाठीही उपयुक्त ठरेल.
बोगद्याचे खोदकाम पूर्ण झाल्यामुळे आता प्रकल्पाच्या अंतिम टप्प्यातील कामांना वेग आला आहे. या टप्प्यात बोगद्याच्या आतील भिंती व छताचे काँक्रीट अस्तरीकरण, रस्ते बांधणी, हवा खेळती राहण्यासाठी मोठे 'जेट फॅन्स' बसवणे, अत्याधुनिक एलईडी प्रकाशयोजना, सीसीटीव्ही कॅमेरे, अग्निशमन यंत्रणा आणि दोन्ही बोगद्यांना जोडणारे आणीबाणीचे मार्ग तयार करणे यांचा समावेश आहे. तसेच, तुर्भे आणि खारघर या दोन्ही बाजूंच्या उड्डाणपुलांचे व जोडणी रस्त्यांचे काम वेगाने पूर्ण केले जाणार आहे.
सिडकोच्या या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे नवी मुंबईची कनेक्टिव्हिटीमध्ये मोठी सुधारणा होण्याची शक्यता आहे. वाहतूक कोंडीतून मिळणारा दिलासा आणि प्रवासातील वेळेची बचत या दोन्ही बाबींमुळे हा प्रकल्प नवी मुंबईच्या विकासासाठी एक नवीन गती देणारा ठरेल.
R.Khurana--BD