महालक्ष्मी रेसकोर्सवर सेंट्रल पार्क; भूमिगत सुविधा रद्द, फक्त उद्यान
मुंबई महापालिकेने महालक्ष्मी रेसकोर्सवरील सेंट्रल पार्क प्रस्तावात मोठा बदल केला आहे. भूमिगत सुविधांना मंजुरी न देता, फक्त उद्यान विकसित करण्याचा निर्णय आयुक्तांनी घेतला आहे. या निर्णयानंतर उद्यान विभागाला प्रकल्पाची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे.
मुंबई महापालिकेने महालक्ष्मी रेसकोर्सवरील सेंट्रल पार्क प्रस्तावात महत्त्वपूर्ण बदल केला आहे. या प्रकल्पातील भूमिगत इनडोअर खेळ, जिम, पार्किंग आणि कॉन्फरन्स हॉल यांसारख्या सुविधांना महापालिकेने ब्रेक लावला आहे. आयुक्त अश्विनी भिडे यांनी सुधारित प्रस्तावाला मंजुरी दिली असून, रेसकोर्समधील १२० एकर जागेत केवळ उद्यान विकसित करण्याची जबाबदारी महापालिकेच्या उद्यान विभागाकडे सोपवण्यात आली आहे.
राज्य सरकारच्या सहकार्याने महापालिकेने महालक्ष्मी रेसकोर्समधील २११ एकरांपैकी १२० एकर जागेत आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे सेंट्रल पार्क उभारण्याची योजना आखली होती. मार्च २०२४ मध्ये या प्रकल्पाला राज्य मंत्रिमंडळाची मंजुरी मिळाली होती. त्यानंतर रॉयल वेस्टर्न इंडिया टर्फ क्लबच्या सदस्यांच्या मतदानात ७६ टक्के सदस्यांनी सेंट्रल पार्कसाठी आपली मंजुरी दिली होती. या प्रक्रियेनंतर वास्तुविशारद हाफीज कॉन्ट्रॅक्टर यांची नियुक्ती करून प्रकल्पाचा आराखडा तयार करण्यात आला होता.
मूळ आराखड्यानुसार, सेंट्रल पार्क पूर्णपणे हरितक्षेत्र म्हणून विकसित केला जाणार होता. जमिनीवरील भागात वृक्षलागवड, आसनव्यवस्था आणि ॲम्फी थिएटर यांसारख्या सुविधा देण्याचे नियोजन होते. त्याचवेळी भूमिगत भागात बॅडमिंटनसह विविध इनडोअर खेळ, जिम, पार्किंग आणि कॉन्फरन्स हॉल उभारण्याचा प्रस्ताव होता. मात्र, महापालिका मुख्यालयात नुकत्याच झालेल्या बैठकीत भूमिगत सुविधांचा प्रस्ताव वगळण्याचा निर्णय घेण्यात आला. आयुक्तांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना संपूर्ण जागा उद्यान म्हणूनच विकसित करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
या निर्णयानंतर प्रकल्पाचे नियोजन उद्यान विभाग करणार आहे. महापालिकेतील सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सेंट्रल पार्कमध्ये कोणत्या प्रजातींची आणि किती झाडे असावीत, हरितक्षेत्राची मांडणी कशी असावी, नागरिकांसाठी कोणत्या खुल्या सुविधा असाव्यात, याबाबत लवकरच बैठक घेतली जाणार आहे.
महालक्ष्मी रेसकोर्सवरील सेंट्रल पार्कमध्ये भूमिगत बांधकामांना १०० हून अधिक वास्तुविशारदांनी विरोध केला होता. त्यांनी यासंदर्भात महापालिका आयुक्तांना पत्रही लिहिले होते. वास्तुविशारदांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली की, ही जमीन खासगी नसून संपूर्ण मुंबईची आहे. मुंबईकर या जागेचा वापर मॉर्निंग वॉक आणि व्यायामासाठी करतात. त्यामुळे येथे उत्खननाची आवश्यकता नाही, असे त्यांनी म्हटले होते. तसेच, अशा बांधकामांमुळे शहर भागात पूरप्रवण परिस्थिती निर्माण होण्याचा धोका असल्याचेही त्यांनी व्यक्त केले होते. महापालिका प्रशासनाने या आक्षेपांची दखल घेतल्याचे सांगितले जाते.
महालक्ष्मी रेसकोर्सवरील सेंट्रल पार्कच्या आराखड्यावरून मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वातील महायुती सरकारवर विरोधी पक्षनेते अजित पवार आणि शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे नेते आदित्य ठाकरे यांनी गेल्या दोन वर्षांत सातत्याने टीका केली होती. आदित्य ठाकरे यांनी हा प्रकल्प 'बिल्डर मित्रांसाठी' राबवला जात असल्याचा आरोप केला होता. भूमिगत पार्किंगसह इतर सुविधांना आपला विरोध कायम राहील, अशी भूमिका त्यांनी मांडली होती.
याशिवाय, सागरी किनारा मार्गावरही हरितक्षेत्राचा विकास होत आहे. मरीन ड्राइव्ह ते वरळी सागरी किनारा मार्गावर रिलायन्स कंपनीकडून ५३ हेक्टर क्षेत्रावर हरितक्षेत्र विकसित केले जाणार आहे. या क्षेत्रात प्रियदर्शनी पार्कपासून वरळीपर्यंत निसर्ग उद्याने, क्रीडांगणे, सांस्कृतिक स्थळे, कार्यक्रमस्थळे, मुलांसाठी आकर्षणे, सायकलिंग आणि चालण्याचे मार्ग तसेच उद्याने असतील. या ५३ हेक्टरपैकी १५ टक्के जागा तिकीट आधारित सेवांसाठी राखीव ठेवली जाणार आहे.
R.Khurana--BD