EPFO ने पीएफ काढण्यासाठी नवीन नियम जाहीर; हप्त्यांमध्ये पैसे मिळवण्याची सुविधा आणि कमी केलेली किमान शिल्लक रक्कम
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) सेवानिवृत्त सदस्यांसाठी महत्त्वपूर्ण नियम बदल जाहीर केले आहेत. यामध्ये पीएफ रक्कम हप्त्यांमध्ये काढण्याची सुविधा, किमान शिल्लक रक्कमेतील कपात आणि पूर्ण विड्रॉलसाठी लागू होणारा दोन महिन्यांचा कालावधी यांचा समावेश आहे. हे बदल सदस्यांच्या आर्थिक सुरक्षिततेला बळकटी देण्यासाठी केले गेले आहेत.
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) आपल्या सदस्यांसाठी महत्त्वपूर्ण नियम बदल जाहीर केले आहेत. या बदलांचा मुख्य उद्देश सेवानिवृत्तीनंतर आर्थिक सुरक्षितता प्रदान करणे आणि पीएफ रक्कम काढण्याची प्रक्रिया अधिक लवचिक बनवणे हा आहे. केंद्रीय विश्वस्त मंडळाने (CBT) सिस्टिमॅटिक विड्रॉल प्लॅनला (SWP) मंजुरी दिली आहे, ज्यामुळे सदस्यांना त्यांची संपूर्ण बचत एकरकमी काढण्याऐवजी हप्त्यांमध्ये मिळवता येईल. याशिवाय, किमान शिल्लक रक्कमेची अट कमी करून आणि पूर्ण विड्रॉलसाठी दोन महिन्यांचा प्रतीक्षा कालावधी पुन्हा लागू करून संघटनेने नियमांमध्ये सुधारणा केल्या आहेत.
सध्या, बहुतेक कर्मचारी सेवानिवृत्तीच्या वेळी आपल्या पीएफ खात्यातील संपूर्ण रक्कम एकाच वेळी काढतात. मात्र, EPFO ने आता ही व्यवस्था अधिक सोयीस्कर करण्यासाठी पावले उचलली आहेत. केंद्रीय विश्वस्त मंडळाने SWP योजना मंजूर केल्यामुळे, सेवानिवृत्त होणाऱ्या सदस्यांना पीएफ रक्कम हप्त्यांमध्ये काढण्याची सुविधा मिळाली आहे. ईपीएफओच्या सूत्रांनी एएनआयला सांगितले की, या उपक्रमामुळे सदस्यांना लवचिक, नियमित आणि विश्वसनीय उत्पन्न मिळेल. यामुळे सेवानिवृत्तीनंतर होणाऱ्या खर्चांसाठी एकरकडी मोठी रक्कम काढण्याची गरज दूर होईल आणि आर्थिक सुरक्षा मजबूत होईल.
SWP किंवा सिस्टिमॅटिक विड्रॉवल प्लॅन ही अशी प्रणाली आहे, जी कर्मचाऱ्यांना पीएफ खात्यातील शिल्लक रक्कम नियमित अंतराने काढण्याची संधी देते. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या कर्मचाऱ्याच्या सेवानिवृत्तीच्या वेळी पीएफ खात्यात 30 लाख रुपये असतील, तर तो भविष्यातील गरजेनुसार या रकमेचा काही भाग दरमहा किंवा ठराविक अंतराने काढू शकेल. या योजनेचे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे कर्मचाऱ्याची संपूर्ण ठेव एकाच वेळी खर्च होत नाही आणि खात्यातील उर्वरित रकमेवर लागू नियमांनुसार व्याज मिळत राहते. यामुळे सेवानिवृत्तीनंतर उत्पन्नाचा एक नियमित आणि निश्चित स्रोत उपलब्ध होतो.
या नवीन योजनेबाबत अनेक प्रश्न निर्माण होतात, विशेषतः जर हप्ते सुरू असतानाच सदस्याचा मृत्यू झाला, तर उर्वरित निधीचे काय होईल? या प्रश्नाचे उत्तर देताना, ANI ने ईपीएफओ सूत्रांचा हवाला देऊन सांगितले की, "पैसे देण्याच्या कालावधीत एखाद्या सदस्याचा मृत्यू झाला, तर नामनिर्देशित व्यक्ती किंवा अवलंबून असलेली व्यक्ती उर्वरित रक्कम काढू शकेल किंवा नियमित हप्ते सुरू ठेवू शकेल." म्हणजेच, कर्मचाऱ्याच्या मृत्यूनंतर कुटुंबाकडे दोन्ही पर्याय असतील - एकतर उर्वरित रक्कम एकाच वेळी घेणे किंवा पूर्वीप्रमाणेच हप्ते घेणे सुरू ठेवणे.
SWP योजना उपलब्ध झाल्याने पूर्ण पीएफ विड्रॉलची सुविधा बंद होणार नाही, असे EPFO ने स्पष्ट केले आहे. पीएफ खातेदारांना केवळ SWP चा एक अतिरिक्त पर्याय दिला आहे, ज्यामुळे कर्मचाऱ्यांना गरजा आणि आर्थिक नियोजनानुसार निर्णय घेता येतील. ज्या कर्मचाऱ्यांना एकरकमी रक्कम काढायची आहे, त्यांना सध्याच्या नियमांनुसार उपलब्ध असलेले पर्याय वेगळेच राहतील.
ईपीएफओने आणखी एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. आता ईपीएफओ सदस्यांना त्यांच्या पीएफ खात्यात 25% किमान शिल्लक ठेवणे आवश्यक राहणार नाही, तर फक्त 10% शिल्लक ठेवावी लागेल. याचा अर्थ असा की, पूर्वी जर तुमच्या खात्यात 10 लाख रुपये असतील, तर तुम्हाला 2.5 लाख शिल्लक ठेवणे अनिवार्य होते. आता ही रक्कम फक्त 1 लाखापर्यंत कमी झाली आहे. यामुळे सदस्यांना त्यांच्या बचतीचा वापर अधिक लवचिकपणे करता येईल.
दुसरीकडे, नोकरी गमावल्यानंतर पीएफ खात्यातील पूर्ण रक्कम काढून घेण्यासाठी आवश्यक दोन महिन्यांचा प्रतीक्षा कालावधी मंडळाने पुन्हा लागू केला आहे. हा कालावधी याआधी ऑक्टोबर 2025 मध्ये रद्द करण्यात आला होता, ज्यामुळे बेरोजगारीच्या काळातील ही प्रतीक्षा मर्यादा 12 महिन्यांपर्यंत वाढवली होती. आता पुन्हा दोन महिन्यांचा कालावधी लागू झाल्याने, नोकरी गमावलेल्या कर्मचाऱ्यांना पूर्ण रक्कम काढण्यासाठी थोडा वेळ प्रतीक्षा करावी लागेल.
सीबीटीने सिस्टिमॅटिक विड्रॉल प्लॅनच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिल्याचे ईपीएफओने जाहीर केले, परंतु किती रक्कम काढता येईल, किती अंतराने आणि कोणत्या अटींनुसार... तसेच नियमाच्या अंमलबजावणीची तारीख यासंबंधी तपशील अद्याप दिलेले नाहीत. तरीही, ईपीएफओच्या SWP पर्यायामुळे आयुष्यभराची संपूर्ण बचत एकाच वेळी काढण्याऐवजी कर्मचाऱ्यांना नियमित उत्पन्न विड्रॉलचा पर्याय मिळेल. याशिवाय, कर्मचाऱ्याच्या मृत्यूनंतर उर्वरित रक्कम विड्रॉ करायची किंवा हप्ते सुरू ठेवण्याची तरतूदही या योजनेला आणखी महत्त्वपूर्ण बनवते.
या सर्व बदलांचा उद्देश सेवानिवृत्तीनंतरच्या आर्थिक सुरक्षिततेला बळकटी देणे हा आहे. पीएफ खातेदार आता अधिक लवचिकतेने आपल्या बचतीचा वापर करू शकतील आणि त्यांच्या कुटुंबाचे हिताचे रक्षण होईल.
F.Prabhu--BD