वसई-विरारमध्ये क्षयरोग निवारणासाठी नवीन कक्ष; पालिकेकडून पौष्टिक आहाराची सुविधा
वसई-विरार महापालिकेने शहरातील क्षयरोगाच्या वाढत्या प्रसारावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी तुळींज रुग्णालयात विशेष क्षयरोग निवारण कक्ष उभारण्याचा निर्णय घेतला आहे. या योजनेअंतर्गत रुग्णांना पौष्टिक आहाराची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येणार असून, मुंबईतील प्रमुख रुग्णालयांमध्ये उपचारासाठी जाण्याची गरज नष्ट होणार आहे.
वसई-विरार महापालिकेने शहरातील क्षयरोगाच्या वाढत्या धोक्याला कंटाळा आणण्यासाठी आणि रुग्णांना होणाऱ्या त्रासाचे निराकरण करण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. पालिकेने तुळींज येथील रुग्णालयात विशेष क्षयरोग निवारण कक्ष (TB Ward) उभारण्याचा निर्णय घेतला आहे. या नवीन कक्षाच्या माध्यमातून शहरातील रुग्णांना त्यांच्याच हद्दीत उपचार मिळणार असून, मुंबईतील सायन किंवा शिवडी येथील प्रमुख रुग्णालयांमध्ये उपचारासाठी जाण्याची गरज कमी होणार आहे.
क्षयरोगाच्या वाढत्या प्रसाराचा धोका लक्षात घेऊन पालिकेने हा निर्णय घेतला आहे. रेल्वे स्थानकांवर आणि दाट वस्तीच्या ठिकाणी क्षयरोगाचा प्रसार होण्याची शक्यता अधिक असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. या पार्श्वभूमीवर, रुग्णांना गर्दीतून वाचवणे आणि त्यांच्यातील संसर्ग रोखणे हे या योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. यापूर्वी, क्षयरोगाची लागण झालेल्या रुग्णांना उपचारासाठी मुंबईच्या प्रमुख केंद्रांमध्ये जावे लागत होते. मात्र, आता पालिका हद्दीतच सर्व सुविधा उपलब्ध होणार असल्याने रुग्णांचा वेळ आणि पैसा दोन्ही वाचणार आहे.
या योजनेचा एक महत्त्वपूर्ण घटक म्हणजे रुग्णांना मिळणारा पौष्टिक आहार. वैद्यकीय अधिकारी डॉ. भक्ती चौधरी यांनी स्पष्ट केले की, पालिका फंडातून ही सुविधा दिली जाणार आहे. त्यांनी सांगितले की, हे पालिकेच्या इतिहासातील पहिले असे उदाहरण आहे जेथे महापालिकेने स्वतःच्या निधीतून रुग्णांना थेट पौष्टिक आहार दिला जात आहे. यापूर्वी, 'रुग्ण मित्र' या संस्थेच्या माध्यमातून सहा महिन्यांसाठी पौष्टिक आहार दिली जात होता, परंतु तो सर्व रुग्णांपर्यंत पोहोचत नव्हता. आता ही समस्या दूर करण्यासाठी पालिकेने स्वतः पुढाकार घेतला आहे.
महापौर अजीव पाटील यांनी या निर्णयाचे समर्थन केले आहे. त्यांनी सांगितले की, रुग्णांना होणारी गर्दी आणि गर्दीमुळे होणारा क्षयरोगाचा प्रसार या दोन्ही धोक्यांचा विचार करून हा निर्णय घेण्यात आला आहे. 'क्षयरोग मुक्त वसई-विरार' हे ब्रीदवाक्य घेऊन पालिका काम करत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
या योजनेच्या अंमलबजावणीमध्ये स्थानिक समाजाचा सहभाग देखील समाविष्ट आहे. महापौरांच्या निर्देशानुसार, आहार तयार करण्याचे काम अल्पबचत गटांना (Self Help Groups) देण्यात येणार आहे. यामुळे या गटातील महिलांना रोजगाराची संधी मिळेल आणि त्यांना आर्थिक लाभ होईल.
शहरात क्षयरोगाच्या नियंत्रणासाठी पालिकेने विविध पावले उचलली आहेत. शहरात आतापर्यंत ३,५०० रुग्ण आढळले आहेत. वेगवेगळ्या वस्ती आणि दाट लोकसंख्या असलेल्या भागांमध्ये पालिकेने जनजागृती मोहीम राबवली आहे. तसेच, लहान एक्स-रे मशीनच्या साहाय्याने तपासणी केली जात आहे. रुग्णांच्या नातेवाईकांची देखील तपासणी करण्यात येत आहे, जेणेकरून रोगाचा प्रसार रोखता येईल.
पालिकेच्या या उपाययोजनांमुळे शहरातील आरोग्य व्यवस्थेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे. विशेष क्षयरोग कक्षामुळे रुग्णांना वेळेवर आणि योग्य उपचार मिळणार आहेत. तसेच, पौष्टिक आहाराच्या सुविधेमुळे रुग्णांचा बचाव आणि पुनर्प्राप्ती प्रक्रिया अधिक कार्यक्षम होईल.
या योजनेचे स्वरूप आणि अंमलबजावणी याबाबत पालिका अधिकारी सकारात्मक आहेत. शहरातील आरोग्य सेवांचे स्तर उंचावण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे. भविष्यात अशाच प्रकारच्या योजना राबवून क्षयरोग मुक्त समाज निर्माण करण्याचा पालिकेचा प्रयत्न आहे.
H.Oommen--BD